Ana içeriğe atla

Abone Ol!

Din ve Hukuk

Akademik haftanın üçüncü günündeki ikinci içeriğimiz din ile hukuk ilişkisi olacaktır.Hukuk kavramının çıkışında din olgusunun ne gibi bir etkisi vardır?  Hukuk’un bir kaynağı olarak din gösterilebilir mi? Tarihsel süreç olarak din ve hukuk ilişkisi, çatışmaları ve uzlaşım noktaları. Modern dünyada din ve hukuk algısı gibi konular sadece hukukçular veya dinbilimciler için yönlendirilmiş sorular değildir. Hukuk’un kaynağı, dinin hukuka etkisi gibi konular bütün insanlık tarihi boyunca tartışılmış bir konudur. Çalışmanın amacı bu sorulara yanıt aramaktır.

Hukuk
Hukuk
İlk olarak hukuk kavramının tanımını irdelemek gerekir. TDK verilerine göre hukuk; Toplumu düzenleyen ve devletin yaptırım gücünü belirleyen yasaların bütünü, haklardır. Hukuk üzerine Falih Rıfkı Atay şu sözleri söylemiştir; Hukuk ile medeniyet ve kültürleri arasında ahenk kuramayan cemiyetler bedbahttırlar. Bu sözleri ile Atay modern devlet yapısında hukukun dayanaklarının neler olduğuna dair güzel bir atıf yapmıştır.

Din kavramı TDK verilerine göre; Tanrı'ya, doğaüstü güçlere, çeşitli kutsal varlıklara inanmayı ve tapınmayı sistemleştiren toplumsal bir kurum, inanılıp çok bağlanılan düşünce, inanç veya ülkü, külttür. Hukuk ve din kavramının çatışmaları ve ilişkisini anlamak için tarihsel süreçlerde geçirdikleri dönemleri irdelemek gerekir.

Hammurabi Kanunları
Hammurabi Kanunları
İlk olarak bilinen kaynaklara göre din ile hukuk ilişkisi Babil devletinin kurucusu Hammurabi döneminde ortaya çıkmaktadır. Hammurabi yasaları olarak da bilinen bu yasalar bir tanrı dayanağına dayandırılmıştır bunun nedeni ise açıktır. İnsanların ölümden sonra dünya anlayışı içinde oluşu, bir üstün varlığa inanma ihtiyacının olması yasaların dayanağı bir üstün varlıktan geldiğine inandırılır ise insanlar bu yasalara kendilerini uymak zorunda hissedeceklerdi.

Benzer bir şekilde Platon da yasalarının kaynağını Apollon’dan aldığını söyler. Semavi dinlerin ilki olan Yahudilik anlayışına göre Tevrat, doğrudan Tanrı’nın diliyle anlatılır. Burada töreler, inanç, dinsel hukuk olan şeriat iç içe anlatılmış, kitabın çeşitli yerlerine serpiştirilmiştir. Yahudi şeriatında jus talionis vardır: Buna göre eğer bir insan bir başkasının elini keserse, eli kesenin eli kesilecektir. Birisi bir başkasının gözünü kör ederse, gözü kör edenin de gözü çıkarılacaktır.

İlk Çağ Yahudileri
İlk Çağ Yahudileri
Bu kuralları anlamak için dönemin içeriği ve Yahudi toplumunu anlamak gerekir. İlk çağda Yahudiler henüz çalışma, yerleşik yaşama geçme aşamasına gelmemişler, barbar kabileler halinde yaşıyorlar ve savaşarak, çapulla, savaş ganimetiyle geçiniyorlardı.

Musa onları sürü güder gibi yönetiyordu. Eğer yasakları Musa kendi adına koysaydı, bu yasaklar dinlenmeyebilirdi. Yasakların dinlenmesi için, bu yasakların insan üstü bir gücün koyduğuna inanmak gerekiyordu. Çağdaş dünyada Yahudilerin kendileri, Jus talion -cana can yasası-nı uygulamıyorlar, çapula gitmiyorlar, zina edeni öldürmüyorlar.

Yeni Ahit - İncil
Yeni Ahit - İncil
Çünkü topluluğun yaşadığı dönem değişiklik göstermiş ve kutsal kitaplarındaki kurallar esnemek veya toplumu anlamak suretiyle değişmek zorunda kalmıştır. Semavi dinlerin ikincisi olan Hristiyanlık Batı Roma’nın yıkılmasından sonra örgütlenmeye gitti. Bir yandan kilise örgütü oluştu bir yandan Hristiyanlığı benimsemiş devletler oluştu.

Hristiyanlık dininin oluşumu sürecinden günümüze kadar bir sürü fikir ayrılığı olmuş günümüzde bile devam etmektedir. Bu yüzden kilise yönetimi, özellikle papalık, dinde ayrı görüş bildirilenleri sapkın diye nitelendiriyordu. Bu nedenle kilise, dinden sapanları yargılamak için özel mahkemeler kurdu. O dönemde din adamları insanları yargılama, cezalandırma yetkisini elde ettiler. Kilise devletlerden bağımsız olarak örgütlendi, vergi topladı, kendi mahkemelerini kurdu.

Roma Hukuku
Roma Hukuku
O dönemin hukuk anlayışı anlamak için Antik Yunan ve Roma hukuk ve devlet anlayışına bakmak gerekir. Roma hukukuna asıl biçimini veren ve bu hukuku toplumun çeşitli gereksinimlerine göre geliştiren yaratıcı gücü hukukçular temsil ediyordu. Roma’da en eski hukukçular rahiplerdi. Toplumun dinsel yaşamını düzenleyen ve yöneten rahiplerin aynı zamanda hukuk işleriyle uğraşmaları, genellikle eski çağlarda din ile hukuk arasındaki sıkı ilişki ile açıklanabilir.

Ancak Roma hukuku, dinsel niteliğini sürdürmemiştir. Doğuşundan çok kısa bir süre sonra ‘ius’ (hukuk kuralları), ‘fas’ (dinsel kurallardan) ayrılmış ve hukuk laik bir nitelik kazanmıştır”. Bunun en önemli nedeni Roma dininin, Yunan dininde de olduğu gibi tüm yaşamı kapsamaması, insan yaşamına yön vermemesidir. Bu dinler çok sade ve insancıl kalıyordu. Tapınağa gitmek zorunlu değildi.

İslam Hukuku
İslam Hukuku
Semavi dinlerin üçüncüsü olan İslam dini bulunduğu dönem ve koşulları bakımından indiği Arap coğrafyası barbar bir topluluk şeklindedir. Kur-an’ı Kerim’deki kurallar ve yasaklar genellikle dönemin Arap toplumuna göre gelecektir. İslam hukukunu, İslam dininin kaynaklarından arayıp, İslamiyet esaslarına göre kuran bilime İlm-i Fıkıh denir.

Fıkıh ilminin belirlediği hukuk kurallarının bütünü de şeriatı oluşturur. Fıkıh denilen İslam hukukunun birinci kaynağı Kuran’dır. İkinci kaynağı ise hadislerdir. Fıkıh’ın kaynaklarından birisi de İcmadır. İcma, din alimlerinin bir sorunu çözmek için görüş birliğine varmasıdır. Fıkıh’ın dördüncü kaynağı ise içtihattır. İslam toplumunda, birey öncelikle Tanrı’ya bağlıdır; vatandaş-devlet ilişkisi bilinmez. Vatandaşlık kavramı, ulusal devletlerle birlikte ortaya çıkmıştır.

Modern Hukuk
Modern Hukuk
Modern devlet anlayışı ile birlikte modern hukukun temeli atılmıştır. Bu hukuk kaynağını Antik Yunan ve Roma’daki gibi tabii, doğal yaşamdan alır. Tabi ki bu olduğu gibi bir alım değildir. Bunu o döneme ve şartlara göre uyarlamışlardır. Burjuva devrimi, bilimsel yenilikler ve ulusçuluk akımları bu hukukun oluşumundaki etkenlerdir.

Modern devletlerde hukuk insan aklı ve mantığı ile kurulmuş olup bir üst akıla (tanrı) gerek duymaz. Lakin toplumsal yapı dini öğeler taşımaktadır. Bu hukukun oluşumunda da göze çarpmaktadır. Hukukçular toplumun mu hukuka yoksa hukukun mu topluma yön verdiği sorunu karşısında bölünmüştür. Kimi toplumun hukuka yön verdiğini kimi ise hukukun topluma yön verdiğini söyler. Fakat toplumun hukuka vücut verişi Batı toplumlarında; hukukun topluma yön verişi ise Müslüman toplumlarda olmuştur. Ki zaten Müslüman topluma yön veren hukuk, Batı toplumunun vücuda getirdiği hukuktur.

Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi
Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi
Modern hukukun uygulanmasında milletlerarası kurulmuş olan birtakım örgütler etkilidir. Bunların koydukları genel, soyut ve toplulukların hepsinin sahip olması gereken birtakım kurallar vardır. Toplumun içinde bulunduğu dinsel, töresel veya inançlarla, hukukun nasıl bir ilişkisi olması gerektiğini açıklamaya çalışan bu kurallar şöyledir

Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi 

Madde 18:  Herkes düşünce, vicdan ve din özgürlüğü hakkına sahiptir.
Buna göre, herkes din ya da inanç değiştirmekte özgürdür. Ayrıca dinini ya da inancını tek başına ya da toplulukla birlikte açık olarak ya da özel olarak öğretim, uygulama, ibadet ve ayinlerle açıklama özgürlüğüne sahiptir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi :

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
Madde 9:

1. Herkes düşünce, vicdan ve din özgürlüğüne sahiptir; bu hak, din veya inanç değiştirme özgürlüğü ile tek başına veya topluca, kamuya açık veya kapalı ibadet, öğretim, uygulama ve ayin yapmak suretiyle dinini veya inancını açıklama özgürlüğünü de içerir.

2. Din veya inancını açıklama özgürlüğü, sadece yasayla öngörülen ve demokratik bir toplumda kamu güvenliğinin, kamu düzeninin, genel sağlık veya ahlakın ya da başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli sınırlamalara tabi tutulabilir. Ulusal anlamda din ve vicdan özgürlüğü ve hukuki hakları bakımından;

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası 
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

Madde 24:

Herkes, vicdan, dinî inanç ve kanaat hürriyetine sahiptir. 14 üncü(Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve lâik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz.) madde hükümlerine aykırı olmamak şartıyla ibadet, dinî âyin ve törenler serbesttir. Kimse, ibadete, dinî âyin ve törenlere katılmaya, dinî inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; dinî inanç ve kanaatlerinden dolayı kınanamaz ve suçlanamaz. Din ve ahlâk eğitim ve öğretimi Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır. Din kültürü ve ahlâk öğretimi ilk ve ortaöğretim kurumlarında okutulan zorunlu dersler arasında yer alır. Bunun dışındaki din eğitim ve öğretimi ancak, kişilerin kendi isteğine, küçüklerin de kanunî temsilcisinin talebine bağlıdır. Kimse, Devletin sosyal, ekonomik, siyasî veya hukukî temel düzenini kısmen de olsa, din kurallarına dayandırma veya siyasî veya kişisel çıkar yahut nüfuz sağlama amacıyla her ne suretle olursa olsun, dini veya din duygularını yahut dince kutsal sayılan şeyleri istismar edemez ve kötüye kullanamaz. 

Hukuk Sermaye İlişkisi
Hukuk Sermaye İlişkisi
Din ve vicdan özgürlüğü ve bunun hukuki sınırlamaları evrensel ve ulusal sınırlamalarla belirlenmiştir. Modern anlayışın tersine postmodern anlayış içinde din ve inanç özgürlüğü devletler tarafından izin verilse de ulusal çıkarlar vb. nedenlerden dolayı denetim altına alınmıştır. Laik anlayış içinde dinin hukukla ilişkisi toplumun kültürel değerler ve inanma sistemi içerisinde kalmıştır. Böylelikle devletler din ile hukuk bağını bazı kültürel değerlere indirmiş bunu da laik anlayış içinde topluma empoze etmişlerdir.

Günümüz toplumlarında dini hukuk ile işleyen çok az devlet bulunmaktadır. Bunun nedeni burjuvazi devriminden sonra dünya genelinde yaygın olan ulus devlet ve bu ulus devletin çıkarları ile dini kurallar ve inanma sistemlerinin çıkar çatışmasıdır. Din, inanç ve hukuk bağlantısı kültürel bağlarla kalmış bu inanç da burjuvazinin sınırladığı kültürel bağlar olup hukuku sermaye çıkarı için odaklamıştır.

Bu blogdaki popüler yayınlar

Scratch'ta Uçan Kuş Uygulaması

Scratch'ta uçan kuş uygulaması için öncelikle programımızı açıyoruz. Gerçekleştireceğimiz uygulama ile aşağıdaki başlıkları kodlayacağız.

Scratch ile Hesap Makinası Yapma

Bu içerikte sizlere internet üzerinde daha önce gerçekleştirilmemiş, orijinal ve güzel bir projeyi aktaracağız. Scratch ile Hesap Makinası Yapma işlem adımlarını sizlerle paylaşacağız.

Bu projeden önce gerçekleştirdiğimiz diğer projeleri aşağıda görebilirsiniz.
1.Scratch'ta İnteraktif Kalem Uygulaması
2.Scratch'ta Uçan Kuş Uygulaması

Gerçekleştireceğimiz Hesap Makinası Uygulaması için aşağıdaki her adımı Scratch üzerinden izleyerek gerçekleştirebilirsiniz. Scratch ile Hesap Makinası Yapma uygulaması toplamda 13 Adım ile tamamlanacaktır.

Adım 1: Öncelikle Scratch'i açalım. Ve kediyi silelim.
Adım 2: Yeni kukla ekleme alanından aşağıdaki alandan gözüken rakamları ekleyelim. Aşağıda iki görsel bulunuyor. Birinci olan yeni kukla eklemeniz için gerekli kısmı gösterecektir. Diğer görsel ise eklemeniz gereken kuklaları göstermektedir. Kutular içerisine alınmış her rakamı tek tek eklemeniz gereklidir.
Yukarıdaki görselde gördüğünüz Harfler sekmesinin içerisinde yer alan 0, 1, 2, 3, 4…

Mbot ile Çizgi İzleyen Robot Yapımı

Makeblock'un en eğlenceli ürünlerinden birisi olan Mbot ile bir çok kaliteli projeler ortaya çıkartabilirsiniz. Bu blog içeriğinde sizlere Mbot ile çizgi izleyen robot nasıl yapılır? hakkında bilgi aktaracağız.

Mbot ile ilgili daha önceden gerçekleştirdiğimiz Mbot ile Programlamaya Giriş blog yazımız için bu linke tıklayabilirsiniz.

Öncelikle Mbot'u bilgisayarımız ile bağlamamız gerekli. Bunun için aşağıdaki adımları takip etmelisiniz.

Adım 1:Bağlan > Seri Port > COM3 ile bağlantıyı sağlayabilirsiniz. Bilgisayarınızdaki porta göre bu COM8 de olabilir. Aşağıdaki görseldeki adımları izlemelisiniz.

Adım 2: Bu işlemi gerçekleştirdikten sonra Robotlar sekmesinden kırmızı noktanın yeşil olup olmadığına bakmalıyız. Eğer kırmızı ize bağlantınızı tekrar kontrol edin.

Adım 3: Eğer yeşil ise artık programlamaya başlayabiliriz. Tüm işlemleri Robotlar sekmesinden ve Kontrol sekmesinden aldığımız kod blokları ile gerçekleştiriyoruz. İlk olarak sadece robotumuzun sürekli ileri hareket etm…

Blogspot Bloglarının Yedeği Nasıl Alınır

Blogspot kullanan arkadaşlar bazen kendi sitelerine verilerini aktarmak veya Wordpress’e verileri taşımakta zorluklar yaşamaktadırlar. Bu konuda sizlere görsel olarak hazırladığım içeriği aktaracağım. Bu şekilde aldığınız yedeği isterseniz Wordpress isterseniz doğrudan kendi sitenizin veri tabanına aktarabilirsiniz. 
Video Özet
Yukarı bu işleri yaptığım bir video var izleyebilirsiniz veya doğrudan aşağıdaki işlem adımlarını izleyerek sizde doğrudan yapabilirsiniz. Adım 1: Blogger.com’a giriş yapmalıyız. Adım 2: Aşağıdaki görseldeki alana geliniz. Bu alandan “İçeriği Yedekle” butonuna tıklayınız. Adım 3: Aşağıdaki pencere açılacaktır. Burada da sadece “Bilgisayarınıza kaydedin” butonuna tıklayacaksınız. Ardından tüm veriler bilgisayarınıza inecektir. Adım 4: Şimdi tüm içeriği yedeklediniz. Bu yedeği eğer farklı bir blogger sitesine aktarmak istiyorsanız Adım 2’deki karşımıza çıkan “İçeriği İçe Aktar” ile aktabilirsiniz. Bunların yanı sıra belirli aralıklar ile içeriklerinizin yedeklerini al…

Alan Adı Transferi Nasıl Yapılır? #1

Alan Adı (Domain) Dünyası oldukça geniş oldukça farklı konuyu içerisinde barındıran bir konudur. Bu yazıda sizlerin alan adı transferi sırasında başınıza gelebilecek olası sonuçlar ile ilgili bir makale kaleme almak istedim. Bir firmadan başka bir firmaya alan adı transferinde kurumlar bazen sorun çıkartmakta bazen de kolaylıklar sağlayabilmektedir. Aslında en önemli konu bizim alan adı ile ilgili bildiklerimizdir.

Eğer daha önceden herhangi bir alan adı transfer etmedi iseniz lütfen karşılaştığınız sorunlarda firma görevlilerini sorumlu tutmayın. Sorunun olası sebepleri ile ilgili araştırma yapın. Problem belki doğrudan sizden kaynaklı olabilir.

Her firmanın alan adı transfer süreci azda olsa farklılık göstermektedir. Bu pazardaki rekabet ile ilgilidir. Bunun yanı sıra bu yazı da sizlere karşılaşma ihtimaliniz yüksek olan durumlar ile ilgili bilgi verilecektir.
Alan Adı Süresi Hiçbir kurum alan adının süresinin bitmesine tam 2 ve ya 3 gün kalmışken transfer süreci başlatmanızı istem…