Akademi haftamızın beşinci gününün ilk içeriği kültürel çalışmalar ve Britanya Kültürel Çalışmalar konusu olacaktır. Kültürel çalışmalar nedir? Britanya kültürel çalışmaların etkisi nedir? Kuramsal gelişimi nasıl olmuştur? Alt kültür nedir? Sınıf kültürü nedir? Gibi soruların cevabını bu içeriğimizde bulacaksınız.
![]() |
| Kültürel Çalışmalar |
Britanya Kültürel Çalışmaları genelde çağdaş kuram içinde ele alınır. Bu alan çok güçlüdür hatta Kültüler çalışmalar denilince ilk olarak akla bu alan gelir.
Temel Yönelimleri
•Disiplinler arasıdır. Birden çok alanı ifade eder.
•Temeli iktidar ve direniş üzerinden kurulmuştur.
•Yüksek kültür kadar popüler kültür ürünlerine de yer verir.
•Solun ilgilerine yönelik siyasal kararları içerir.
KURAMSAL GELİŞİM
Alanın kökleri 1950’lerin sonları ve 1960’ların başında Richard Hoggart ve Raymond Williams tarafından atılmıştır. 1960’ların sonu ve 1970’ler boyunca neomarksist Yeni Sol düşünce tarafından tamamlanmıştır. Ayrıca Althusser ve yapısalcılıktan gelen fikirler birleştirilmiştir. İdeolojik çevrelerin popüler bilincin şekillenmesindeki daha net kavrayışlar öne çıkmıştır.
![]() |
| ALTHUSSER |
İlk çalışmalar bu alanda yapılmıştır. 1980’lerde Gramsici Marksist etki Althusser’in yerine geçiyor. Althusser de Marksizmi çalışmalarının odak noktasına almış ancak o hümanizmi dışarıda bırakmıştır. Althusser; ekonomik temelin gereklilikleri bireylerin işçiler idareciler olarak yerine getirmek zorunda oldukları işlev türlerini belirler.
Gramsi; İşçi sınıfının kendi sınıfsal bilincine varması ve hakim ideolojiye karşı direniş noktası oluşturmasını kapitalist sistemin aşılması açısından önemli görür. Marks ,Marksist bir bakış açısından, kültürün tarih dışı bir oluşum olarak değerlendirilemeyeceği özgül tarihsel koşullar içinde ortaya çıktığı ve hâkim sınıfın çıkarlarını evrenselleştirme, meşrulaştırma işlevleri ile ideolojilere bir değerler deposu oluşturduğunu söylenebilir. Ayrıca Faucolt; İktidar ilişkilerini kapsamlı şekilde ele almıştır.
![]() |
| Foucault |
İktidarın hayatın her alanında yani eğitim ve bilimde de yönlendirici olarak yer almaktadır. İktidardaki için ‘ceza’ kitleleri kendisine itaat ettirmek için bir araçtır. Foucault’un daha ilginç tespiti zamanla bu araçların da değiştiğidir. Örneğin hapishanelerin yerini zamanla çalışma kampları almıştır. İktidarın bir yansıması olan disiplin yöntemlerinin zaman içinde değiştiğine dikkat çeken Foucault, teknolojinin gelişmesiyle iktidarın kullandığı ceza yöntemlerinin de değiştiğini belirtmektedir. Foucault, söz konusu disiplin araçlarının toplumsal hayatın geri kalanına da tesir ettiğini belirtip bilgi-iktidar ilişkisine dikkat çekmektedir.
Günümüzde ise postkolonyal kuram; Sömürgecilik sonrası dönemdir; sömürgeciliği anlayabilmek için öncelikle sömürgeciliği anlamak gerekir. 20. Yy ın ortalarından itibaren kolonyal imparatorlukların çöküşü ve yeni ulus devletlerin ortaya çıkmasına sebep oldu. II. Dünya Savaşı Sonrası ekonomik bunalım yaşayan birçok Avrupa ülkesi eski sömürgelerinden ucuz işçi çekmek için politikalar yürütmeye başladılar. Göçmen dalgaları ard arda gelmeye başladı. Bu da yeni bir sorun olarak kültürel kimlikler sorununu ortaya çıkardı.
![]() |
| Queer theory |
Queer kuramı cinsel kimliklerin sayısız ve sınırsız olduğunu, bu kimliklerin kültürel, toplumsal ve psikolojik olarak şekillendiğini savunan teori. bu teoriye göre homoseksüellik ve heteroseksüellik gibi iki “karşı” kavram yoktur; bu kavramlar kimliklere belirli bir norm vermeye çalışan toplumun ortaya attığı kavramlardır. queer theory’nin başlangıç olarak michel foucault’nun “cinselliğin tarihi” eserinden etkilendiği doğrudur; ancak foucault bu kitaptaki görüşlerini sonraki çalışmalarına aktaramamıştır.
Bu yüzdendir ki bu teori özgün bir teori sayılabilir. örneğin derrida’nın yapısökümünden de derin izler taşır. Feminist Kuram ; Feminist kuram, kültürel ürünleri ve belgeleri, içlerinde taşıdıkları ataerkil, erkek merkezli (androsantrik) ya da fallus merkezli (fallosantrik) bakışı, varsayım ve kavramsallaştırmaları günışığına çıkarmak amacıyla araştırma nesnesi olarak görür.
![]() |
| Feminist Kuram |
Feminist araştırmacılar ataerkil kültürel değerlerin yansımasını bulmak amacıyla özel hayatın, popüler kültürün, örgütsel kültürün ve gündelik hayatın bütün ürünlerini hedef alır ve bu kültürel ürünleri bir araştırma “metni” gibi değerlendirerek, feminist perspektiften tekrar “okur”lar. “Feminist perspektiften incelenen “metinler” arasında çocuk kitapları, masallar, reklam panoları, feminist edebi metinler, çocuklar için yazılmış sanat kitapları, moda, kartpostallar, kız izciler için yazılmış el kitapları, gazete köşe yazıları, hastane kayıtları, araştırma yayınları, sosyolojiye giriş ders kitapları…yeralır Böylece Marksizmden yavaş yavaş çoğul eşitsizlik kaynakları ve parçalı mücadeleler ile nitelenen toplum kavrayışına doğru bir yönelim ortaya çıkmış
RAYMOND WİLLİAMS VE RİCHARD HOGGART
![]() |
| Kültürel Çalışmalar Düşünürleri |
20. yy’ın ilk yarısı boyunca yazın eleştirisi Leavis ve Eliot gibi estetikçilerin hakimiyetindeydi. Bu kişiler kültür incelemesinin tamamiyle üst kültürü içermesi gerektiğini savunmuş. Buna karşın popüler kültürü sıradan ve yetersiz görüyorlar. Sıradan bir geçmişe sahip ve yetişkin eğitimi içerisinde çalışan Raymond ve Hoggart oldukça farklı bir dünya ile karşı karşıya gelirler. Kültür yaklaşımlarının orta yaşın ve işçi sınıfının öğrencilerinin ilgi ve değerlerini çok az yansıttığını fark ederler. Dolayısı ile popüler kültürü ve işçi sınıfını küçümsemeden ele alırlar.
![]() |
| Kültür ve Toplum |
![]() |
| Marksizim |








